Vải thổ cẩm – Tổng quan về vải thổ cẩm các dân tộc

Xã hội ngày càng phát triển cái mới, nhưng đi đôi với đó chúng ta đang ra sức giữ gìn và phát triển nền văn hóa lâu đời của chúng ta, trong đó có vải thổ cẩm. Vải thổ cẩm là loại vải rất đặc trưng của các dân tộc, vùng miền, hầu hết chủ yếu đặc trưng cho người dân tộc ít người miền núi. Vậy thổ cẩm là gì? Câu hỏi này sẽ được Đồng Phục Zavi trả lời trong bài tổng quan về vải thổ cẩm các dân tộc.

1. Thổ cẩm là gì

Vải thổ cẩm có nhiều họa tiết
Vải thổ cẩm có nhiều họa tiết

Thổ cẩm là một loại hàng vải dệt thủ công có rất nhiều họa tiết và các họa tiết này thường nổi lên trên mặt vải như được thêu lên vậy. Ở Việt Nam, do có rất nhiều dân tộc, cụ thể là 54 anh em dân tộc nên vải thổ cẩm có rất loại, có thể phân loại theo loại vải tự dệt, hay theo họa tiết đặc trưng của từng dân tộc theo từng phương pháp dệt riêng biệt.

2. Đặc điểm của vải thổ cẩm dân tộc

Vải thổ cẩm có nhiều hoa văn trang trí
Vải thổ cẩm có nhiều hoa văn trang trí

Có thể nói mỗi tấm vải thổ cẩm đều như một tác phẩm nghệ thuật, vô cùng tỉ mỉ, công phu trong thiết kế.

Các hoa văn trên vải thổ cẩm thường thể hiện theo nét truyền thống đặc trưng của từng dân tộc, đặc biệt là dân tộc vùng núi. Nghề dệt thổ cẩm truyền thống được giữ gìn và lưu truyền qua bàn tay khéo léo của những người phụ nữ khéo léo trong gia đình. Lâu dần đã thành truyền thống, bất cứ cô gái nào khi lớn lên đều được mẹ bày cho cách dệt thổ cẩm, để có thể dệt cho mình những bộ váy cho mình và giúp ích cho việc lập gia đình sau này. Đặc biệt, những chiếc váy được dệt từ vải họa tiết thổ cẩm ấy còn được xem như chiếc váy đặc trưng cho những ngày lễ hội, cưới xin, xuống chợ. Và đến ngày nay, thổ cẩm gì, nó dần là tên gọi dùng chung chỉ các loại hàng dệt có trang trí màu sắc rực rỡ và đã dệt cả bằng máy với số lượng áp đảo.

Đọc thêm: Vải len là gì? Len sợi ứng dụng trong ngành may mặc phổ biến ra sao?

3. Nguyên liệu

Được dệt từ nhiều loại nguyên liệu như sợi bông, sợi lanh...
Được dệt từ nhiều loại nguyên liệu như sợi bông, sợi lanh…

Vải thổ cẩm truyền thống thường sử dụng nguyên liệu bằng sợi bông hoặc sợi lanh, gai nhuộm sẵn. Hoa văn cũng được làm từ những sợi chỉ nhuộm tự nhiên.   Màu nhuộm vải đều được lấy từ cây rừng thiên nhiên, như cây tràm, cây nghệ, …không chút pha trộn của màu hóa học – sản phẩm của nền công nghiệp hiện đại. Do vậy mà những tấm vải thổ cẩm khi được dệt sẽ cảm thấy khá bị cứng và hơi thô, thậm chí dễ bị phai màu. Nhưng đây cũng là một điểm đặc trưng độc nhất của vải thổ cẩm dân tộc.

Hoa văn thổ cẩm chủ yếu được dệt thành hình chim thú, hoa lá và được kỉ hóa trong từng ô vuông nhỏ, cân bằng. Ngoài ra, vải họa tiết thổ cẩm còn được dệt một cách khéo léo và tỉ mỉ để tạo cảm giác hoang sơ huyền bí của núi rừng thăm thẳm – vùng sinh sống chủ yếu của dân tộc ít người.

Đọc thêm: Tìm hiểu vải may áo khoác – Mua vải may áo khoác nữ ở đâu?

 4. Các hàng thổ cẩm

Có nhiều sản phẩm thổ cẩm khác nhau
Có nhiều sản phẩm thổ cẩm khác nhau

Ngoài sản phẩm truyền thống như áo và váy ra, vải thổ cẩm còn được phát triển thành các sản phẩm đa dạng khác như khăn trải bàn, khăn quàng cổ, túi đeo, chăn, gối, hài, … Và trong thời đại ngày nay, nó cũng là những món quà rất được ưa chuộng của những vị khách du lịch (cả trong nước và nước ngoài) khi đến với những miền đất vùng cao. Lâu dần, vải thổ cẩm dần nổi tiếng sang châu Âu, và được dịch ra vải thổ cẩm tiếng anh để phổ biến rộng rãi hơn.

Đọc thêm: Những loại vải may áo sơ mi cao cấp hiện nay

5. Đặc điểm của vải thổ cẩm theo bản sắc văn hóa đặc trưng của các dân tộc

Dân tộc H’Mông

Vải thổ cẩm dân tộc H'Mông
Vải thổ cẩm dân tộc H’Mông

Họa tiết vải thổ cẩm dân tộc của người H’Mông có đường diềm trang trí bao quanh các ô hình chữ thập, chữ đinh hoặc chữ công, được dệt chuyển biến một cách đa dạng kết hợp với các ô hình quả trám hoặc tam giác có các đường viền hình gãy khúc.

Dân tộc Chăm, H’re

Họa tiết được trang trí trên họa tiết thổ cẩm của dân tộc Chăm và người H’re thường có dạng hình học, trang trí nối tiếp nhau với chủ yếu hai màu là đen và đỏ. Có đôi khi được cách điệu thành hình thiên nhiên, chim thú… để mang sự huyền bí của núi rừng.

Dân tộc Dao

Họa tiết trang trí của người Dao
Họa tiết trang trí của người Dao

Người Dao thích màu sắc rực rỡ hơn cho nền họa tiết được thêu lên của họ, đặc biệt là những sản phẩm như khăn hay phần cổ áo, ngực áo họ sẽ chọn màu đỏ tươi. Kỹ thuật thêu của họ cũng rất đặc biệt, thêu thưa để lộ nền đen (hoặc nền màu chàm của vải áo), để tạo độ chuyển sắc êm, hài hòa, tạo nét riêng của dân tộc mình

Dân tộc Bana

Họa tiết thổ cẩm trang trí vải của dân tộc Bana là những hình đối xứng, mô phỏng thiên nhiên, vũ trụ, quan niệm âm dương, trời đất hoặc đời sống sinh hoạt của con người nơi đây. Màu sắc chủ yếu là đen, đỏ và trắng, mang một vẻ huyền bí, khó đoán của dân tộc.

Dân tộc Tày

Dân tộc Tày
Dân tộc Tày

Cách thêu hoa văn thổ cẩm của người Tày là những hình quả trám có các đường viền xung quanh. Họ thường sử dụng hoa văn đơn màu trên nền vải để đặc trưng cho sự mộc mạc, chân chất của dân tộc mình.  

Dân tộc Nùng

Người Nùng có nghệ thuật dệt hoa văn, vải thổ cẩm gần giống như người Tày. Nhưng có một điểm khác, có thêm điểm khác là họ đắp vào ống tay áo, vạt áo với những màu sắc khác với thân áo. Ở giữa áo các ô vuông trang trí đối xứng quay quanh một điểm trung tâm, tạo cảm giác sinh động hơn so với họa tiết đơn giản của người Tày.

Dân tộc Thái

Dân tộc Thái
Dân tộc Thái

Thổ cẩm của người Thái thường tạo ấn tượng khá mạnh do họ dùng các màu như trắng, đỏ, vàng, xanh lá cây, tím… để trang trí các họa tiết đối xứng nhau. Từ đó truyền tải quan niệm cuộc sống của dân tộc mình về sự trường tồn của thiên nhiên, vũ trụ, triết lý âm dương…

Dân tộc Cơtu

Họa tiết hoa văn thổ cẩm trang trí của dân tộc rất tự nhiên, đơn giản và mộc mạc. Đó là những đường nét đậm nhạt mờ ảo như mây, sóng, ngoài ra còn có thể được tạo nên theo từng mảng, từng vệt hoặc dàn trải.

Dân tộc Mường

Vải họa tiết thổ cẩm của người Mường mang đậm bản sắc hoa văn núi rừng, thiên nhiên… Đó là những hình cách điệu từ hoa dẻ, hoa hồi, hạt gấc, quả trám… thể hiện tình yêu thiên nhiên, đất trời và cuộc sống của con người, dân tộc nơi đây.

Đọc thêm: Trang phục truyền thống của các nước Đông Nam Á

6. Cách dệt nên vải thổ cẩm

Cô gái đang dệt vải thổ cẩm
Cô gái đang dệt vải thổ cẩm

Vải Thổ cẩm dân tộc được dệt hoàn toàn thủ công nên người ta phải chuẩn bị rất công phu hết mọi công đoạn. Vì vậy để tạo ra được một sản phẩm thổ cẩm tốn rất nhiều thời gian, công sức của người thợ thủ công. 

Do nguyên liệu chính để làm nên chất liệu thổ cẩm là bông và sợi lanh nên cần phải lên vùng cao để thu hoạch lanh. Ngoài ra, còn phải khai thác những loài cây khác như cây sui (vỏ cây sui) để kéo thành sợi, tạo nên sự phong phú giữa các loại vải thổ cẩm. 

Sau đó, sẽ kéo sợi rồi dệt vải qua một trong hai loại khung: khung dệt dạng tấm (dệt ra khăn, áo, …) và khung dệt dạng dải (dệt ra dây lưng, ca-vát, …). Kích thước và mức độ chặt – lỏng sẽ phụ thuộc vào ý thích của người dệt.

Màu nhuộm thổ cẩm phải được lấy từ nguyên liệu tự nhiên mới có thể tạo nên được vải thổ cẩm chính gốc được. 

– Màu đen: được lấy từ lá chùm bầu với bùn non, ngâm trộn với nhau từ năm đến bảy ngày.

– Màu nâu hoặc màu đỏ sẫm: được lấy từ các loại vỏ cây sậm màu.

– Màu đỏ: lấy từ vỏ cây krung già.

– Màu xanh: được nung từ vỏ ốc suối thật khô, ngâm thành vôi rồi trộn với nước lá krum.

– Màu vàng: nhuộm màu từ củ nghệ.

Đọc thêm: Thêu vi tính là gì? Ưu Nhược Điểm Của Thêu Vi Tính

7. Chất liệu thổ cẩm trong thời trang hiện nay

Chất liệu quần áo thổ cẩm ngày nay rất đa dạng

Vải họa tiết thổ cẩm trong thời trang ngày nay rất phong phú, đa dạng và gây ấn tượng mạnh cho người nhìn. Giờ đây, trang phục thổ cẩm không chỉ quen thuộc với các dân tộc ít người mà còn rất thân thuộc với tất cả mọi người, đặc biệt là sự săn đón, ưa chuộng của giới trẻ. Chất liệu thổ cẩm mang đến cho người mặc một phong cách thời trang phóng khoáng, vừa gần gũi với thiên nhiên, lại thêm mang hơi thở của tinh thần tự do. Bản thân chất liệu và họa tiết thổ cẩm đã gây ấn tượng mạnh về màu sắc, họa tiết nhưng để ý kĩ hơn sẽ thấy quy luật huyền diệu của những họa tiết, màu sắc ấy sẽ tạo nên sự huyền bí của con người bạn.

Đọc thêm: Cải tiến trong ngành may mặc trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0

 Qua bài viết có thể tổng kết rằng vải thổ cẩm rất đặc trưng và khó làm. Để có những được những bộ trang phục cực kì đẹp với vải thổ cẩm này, anh/ chị nên cân nhắc lựa chọn kiếm được xưởng in có đội ngũ thiết kế với nhiều năm kinh nghiệm. Và công ty Xưởng May Đồng Phục Zavi là ứng cử viên hàng đầu mà anh/ chị có thể tin dùng.

Công ty Xưởng May Đồng Phục Zavi với cùng với đội ngũ dày dạn kinh nghiệm lâu năm và công nghệ kỹ thuật tiên tiến. Đội ngũ chúng tôi cam kết đem đến cho anh/ chị những bộ quần áo chất liệu thổ cẩm đẹp nhất. Muốn biết thêm chi tiết về Xưởng May Đồng Phục giá rẻ tại TPHCM hãy liên hệ hotline:

liên hệ zavi
0/5 (0 Reviews)
XƯỞNG MAY ĐỒNG PHỤC ZAVI
  • Địa chỉ: 3/6 đường số 01 P.Bình Hưng Hòa, Q.Bình Tân. TP. Hồ Chí Minh
  • Điện thoại: 0924 950 379 - (028) 3847 4081
  • Zalo: 0924 950 379 - 0902 454 239
  • Email: Dongphuczavi@gmail.com